على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1405
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
اى خميس الناس هو : نمىدانم از كدام جماعت مردم است او . خميس ( xamis ) ص . ع . ثوب خميس : جامهء پنج گزى . و كذلك رمح خميس . خميص ( xamis ) ص . ع . خميص الحشاء : مرد باريك شكم . ج : خماص . خميصة ( xamisat ) ا . ع . گليم سياه مربع هر دو سر علم . ج : خمائص . خميصة ( xamisat ) ص . ع . زن باريك شكم . ج : خماص و خمائص . خميط ( xamit ) ص . ع . شير كه در خيك كرده بر گياه خوشبوى نهند تا خوشبوى گردد . و بزغالهء پوست بركندهء بريان نموده . و بزغالهء موى بركندهء بريان كرده را سميط گويند . خميل ( xamil ) ا . ع . طعام نرم . و ابر انبوه . و ج . خميلة . خميلة ( xamilat ) ا . ع . زمين نشيب و آن نيك رويانندهء نبات باشد . و درختان بسيار بهم پيچيده . و ريگ درختناك . ج : خمائل . و چادر مخمل خوابدار . و طنفسه . ج : خميل . و از اعلام است . خميم ( xamim ) ا . ع . ممدوح . و گران روح . و شير همينكه دوشيده باشند . خمينه ( xamine ) ا . پ . باران تند و بىوقت و غير موسوم . خن ( xan ) ا . پ . خانه و بيت خواه در روى زمين باشد و يا در زير زمين . و خانهء زير كشتى . و بادخن : بادگير . و گلخن : آتش خانهء حمام . خن ( xann ) م . ع . خن الجذع خنا ( از باب نصر ) : بريد جذع را . و خن ماله : گرفت مال او را . و خن الجلة : برآورد از جلة بتدريج چيزى بعد چيزى . و خن القوم : درآمد در حريم قوم . خن ( xenn ) ا . ع . كشتى خالى . خن ( xonn ) ع . ج . اخن . خنء ( xan ' ) م . ع . خنا الجذع خنئا ( از باب فتح ) : بريد آن تنهء خرما بن را . خنا ( xan ) ا . ع . خنا الدهر : آفات زمانه . خناب ( xan b ) و ( xenn b ) ا . ع . مرد دراز گول كه در اعضاى وى اختلاج باشد . خناب ( xenn b ) ا . ع . ستبرى بينى . خنابة ( xan bat ) ا . ع . اثر بد و بدى . خنابة ( xenn bat ) و ( xonn bat ) ا . ع . سوى بينى نزديك منخرين . خنابة ( xenn bat ) و خنأبة ( xenna'bat ) ا . ع . سوى كلان بينى و سوى بينى از جانب بالاى آن . و كبر و نخوت . خنابث ( xon bes ) ص . ع . نكوهيدهء خائن . خنابس ( xan bes ) ع . ج . خنابس . خنابس ( xon bes ) ا و ص . ع . زشت ديدار . و شير بيشه . ج : خنابس . و قديم و ثابت و سخت . يق . عز خنابس . و شب سخت تاريك . و مرد ستبر اندك كوتاه . ج : خنابسون . خنابسون ( xon basuna ) ع . ج . خنابس . خناث ( xen s ) ا . ع . خناث الثوب : مطاوى جامه . و خناث الدلو : مخارج آب از دول . خناث ( xen s ) ا . ع . ج . خنث . و ج . خنثى . خناث ( xan s ) ا . ع . يا خناث يعنى اى زن شكسته و دوتاه . خناثة ( xon sat ) ا . ع . مخنث . خناثى ( xan s ) ع . ج . خنثى . خناثير ( xan sir ) ا . ع . سختيها . و قماش خانه . خناجر ( xan jer ) ع . ج . خنجور . و ج . خنجر . خنادر ( xan der ) ع . ج . خندريس . خنادق ( xan deq ) ع . ج . خندق . خناده ( xan de ) ا . پ . به زبان گيلانى شخصى كه فرمان سپهسالار را بلشكر رساند . خناذيذ ( xan ziz ) ع . ج . خنذيذ . خناز ( xan ze ) ا . ع . زن بدبوى . خناز ( xonn z ) ا . ع . چلپاسه . و جماعتى از يهود كه گوشت را بگذارند بماند تا بوى گيرد . خنازير ( xan zir ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آماسى غدهاى شكل كه در گلو پديدار گردد و دژپه . خنازير ( xan zir ) ع . ج . خنزير . خناس ( xann s ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردم بدكار و بدعمل . خناس ( xann s ) ا . ع . شيطان . خناسرة ( xan serat ) ا . ع . مردم ضعيف و اهل خيانت . و ج . خنسر و خنسرى . خناسى ( xann si ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شيطنت . خناسير ( xan sir ) ا . ع . هلاكى . و غدر و ناكسى . و مردمان ضعيف . و كميزهاى بز نر كوهى بر گياه و درخت . خناصر ( xan ser ) ع . ج . خنصر . خناصرة ( xon serat ) ا . ع . شهرى بشام از اعمال حلب . خناطل ( xan tel ) ا . ع . حنظل . خناطيط ( xan tit ) ا . ع . گروههاى پراكنده . خناطيل ( xan til ) ص . ع . ابل خناطيل : شتران پراكنده . و كعاب